(Dân trí) – Tình trạng lạm dụng quân phục để chụp hình, quay clip “sống ảo” của sinh viên trong kỳ quân sự đang gây tranh cãi về ranh giới giữa sáng tạo và phản cảm.
Những ngày qua, mạng xã hội bùng nổ làn sóng phẫn nộ trước bức ảnh một nhóm nữ sinh mặc quân phục tạo dáng phản cảm. Bức ảnh xuất hiện dày đặc trên khắp các diễn đàn, hội nhóm từ Facebook đến TikTok kèm theo những dòng chỉ trích gay gắt.
Trong ảnh, thay vì tác phong nghiêm túc cần có khi mặc quân phục, nhóm nữ sinh này lại chọn cách “biến tấu” bộ đồ màu xanh áo lính bằng tư thế không phù hợp.

Sự tương phản đối lập giữa biểu tượng thiêng liêng của quân đội và hành động thiếu chuẩn mực của người mặc lập tức trở thành “mồi lửa” châm ngòi cho sự giận dữ của cộng đồng mạng.
Dưới các bài đăng chia sẻ lại vụ việc, hàng nghìn bình luận gay gắt dành cho nhóm nữ sinh.
Thậm chí, không ít tài khoản còn thực hiện các clip cắt ghép trên TikTok để công khai chỉ trích, tạo nên một hiệu ứng tẩy chay rầm rộ với một trào lưu sinh viên vốn được coi là vui vẻ trong kỳ quân sự.
“Ra đường thích làm gì thì làm, còn ở trong môi trường quân ngũ phải tôn trọng và nghiêm chỉnh, nhất là đạo đức”, “Tri thức nhưng thể hiện thiếu tri thức quá”, “Cần lắm sự chung tay dạy dỗ của người lớn, của nhà trường để lớp trẻ biết giữ gìn văn hoá của dân tộc”, “Đẹp nhưng cần phù hợp với môi trường”… là một số bình luận nhắc nhở hiếm hoi.
Hai năm trở lại đây, trên các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là TikTok, clip “đu trend” trong kỳ học quân sự của sinh viên xuất hiện ngày càng nhiều.
Doanh trại quân đội, nơi vốn được xem là môi trường của kỷ luật nghiêm ngặt, khuôn mẫu, giờ đây trở thành không gian cho giới trẻ sáng tạo nội dung, tạo ra các video mang tính giải trí cao, thu hút tương tác mạnh mẽ.
Nội dung “sống ảo” trong kỳ quân sự khá đa dạng, thể hiện năng lượng tích cực, tinh thần trẻ trung và tư duy sáng tạo. Tuy nhiên, sự sáng tạo, vui vẻ này đang có dấu hiệu vượt ranh giới khi thời gian gần đây xuất hiện những trào lưu tạo dáng phản cảm, thiếu chuẩn mực trong bộ quân phục và môi trường quân ngũ.
Hà Thị Khánh Linh – sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền – cho biết, không chỉ có nữ sinh mà nam sinh cũng rất hào hứng với trào lưu này. Khi đăng ảnh tạo dáng với quân phục, sinh viên không ý thức được về giới hạn cũng như những phản ứng của cộng đồng.
“Mặc dù đều đã trên 18 tuổi, tức là tuổi trưởng thành, nhưng thực chất sự trải nghiệm của sinh viên chúng em vẫn chưa nhiều.
Khi tạo dáng, đăng ảnh, đăng clip, chúng em chỉ nghĩ đơn giản là giữ một kỷ niệm hay chia sẻ với nhau về những khoảnh khắc vui vẻ, không nghĩ gì sâu xa hơn, không lường trước được bức ảnh có nhạy cảm hay không gian mình chụp có phù hợp không”, Linh bày tỏ.
Cùng góc nhìn, Phạm Hương Giang – sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội – nhận định, chỉ khi bị mạng xã hội chỉ trích, nhiều bạn trẻ mới nhận ra bức ảnh của mình “vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng”.
Việc quy kết các hành vi này thành vấn đề đạo đức có lẽ hơi khắt khe. Thực tế các bạn đang thiếu hiểu biết, thiếu định hướng đúng đắn từ gia đình, nhà trường. Song, đôi khi bị chỉ trích nặng nề lại là bài học đáng giá cho các bạn trưởng thành hơn”, Giang nêu quan điểm.
Ở chiều ngược lại, Quách Nhật Bảo Sơn – sinh viên Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội – bất bình với trào lưu này.
“Mình thấy cách tạo dáng của các bạn phản cảm, không phù hợp với thuần phong mỹ tục của người Việt. Các bạn đang thoải mái quá mức tại nơi cần sự nghiêm túc.
Quan điểm của mình là mọi hành động cần phù hợp với môi trường. Trong môi trường quân đội hay sư phạm, việc ăn mặc hở hang, chụp ảnh khoe dáng là không phù hợp”, Sơn nói.
Th.S Nguyễn Thị Lam – Giảng viên Khoa Đa phương Tiện, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông – cho rằng, hiện tượng nói trên cho thấy mạng xã hội đang ngày càng chi phối mạnh mẽ hành vi và nhận thức của giới trẻ.

Nhịp tiêu thụ nội dung nhanh, cùng sức hút tức thời từ các nút “like” (yêu thích), “share” (chia sẻ), khiến nhiều người trẻ phản ứng theo quán tính, thiếu khoảng dừng cần thiết để suy xét, tự nhận thức và điều chỉnh hành vi.
“Việc một bộ phận các bạn trẻ mặc quân phục tạo dáng chụp ảnh phản cảm với mục đích vui vẻ hay “câu” tương tác đều cho thấy sự nhận thức chưa đầy đủ về ý nghĩa thiêng liêng cũng như quy định nghiêm ngặt về trang phục quân nhân.
Cũng theo giảng viên, quân phục không đơn thuần là quần áo mặc ngoài, mà là biểu tượng mang tính lịch sử, chính trị và kỷ luật cao quý. Việc “vô tư” quá mức của một bộ phận sinh viên đã vô tình chạm vào lòng tự tôn của những người đã và đang cống hiến trong môi trường quân ngũ.
Chính vì vậy, thay vì chỉ dừng lại ở việc chỉ trích trên mạng xã hội, các trường học cần có các biện pháp giáo dục thực tiễn để nâng cao nhận thức về tư tưởng và ý nghĩa của các biểu tượng thiêng liêng cho học sinh, sinh viên của mình.
Bản thân mỗi sinh viên khi đứng trước ống kính cần một khoảng dừng để thấu hiểu ranh giới giữa quyền tự do cá nhân và trách nhiệm với cộng đồng. Bài học từ những “gạch đá” dư luận vừa qua là minh chứng cho thấy sự sáng tạo chỉ thực sự có giá trị khi nó được đặt trên nền tảng của sự tôn trọng.
“Các bạn cần ý thức được hành vi của mình, không nên chạy theo các trào lưu nhất thời mà làm tổn hại đến giá trị văn hóa, đạo đức và hình ảnh của đất nước, quân đội. Các bạn nên biết lựa chọn những hình ảnh, địa điểm phù hợp và ý nghĩa để tôn lên giá trị của bản thân cũng như thể hiện ý thức trách nhiệm đối với Tổ quốc”, ThS. Nguyễn Thị Lam nhấn mạnh.
Ngọc Minh