Sáng 27/1, Bộ Y tế khuyến cáo các địa phương tăng cường giám sát dịch bệnh tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, trong bối cảnh xuất hiện ổ dịch virus Nipah tại một bang của Ấn Độ. Nhiều sân bay châu Á những ngày qua cũng siết chặt giám sát y tế và sàng lọc hành khách như thời Covid-19 bởi lo ngại virus xâm nhập.

Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A – nhóm bệnh nguy hiểm nhất, tỷ lệ tử vong cao 40-75%. Virus lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả), hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm. Virus có thể lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân.

Do đó, để phòng virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân đảm bảo vệ sinh thực phẩm bằng cách “ăn chín, uống sôi”, rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn. Không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm. Tránh uống nước nhựa cây như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến.

Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền virus cao như dơi ăn quả. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.

Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah. Với người đi từ vùng dịch về, trong vòng 14 ngày nếu có các triệu chứng đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế. Lúc này, người bệnh nên hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế. Người xung quanh hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc vật phẩm ô nhiễm, sử dụng đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh.

Thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, trường hợp diễn tiến nặng, người nhiễm virus bị chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.

Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm ghi nhận từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/1/2026 Ấn Độ có 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, đều là nhân viên y tế tại một bệnh viện ở Tây Bengal. Hiện, hai trường hợp có kết quả xét nghiệm khẳng định. Chưa rõ nguồn lây tại ổ dịch này.

Virus Nipah được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do virus Nipah được ghi nhận đầu tiên trên người tại Bangladesh và sau đó ghi nhận tại Ấn Độ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah ghi nhận rải rác ở phạm vi nhỏ tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn.

Việt Nam chưa ghi nhận ca Nipah nào.

Hiện bệnh chưa vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Lê Nga